Nasi eksperci

Wyszukaj przepis

Zadaj pytanie

Nie wiesz jak karmić roczne dziecko, dziecko nie chce jeść warzyw.

Zadaj pytanie

Dodaj swój przepis

Znasz smaczne zdrowe przepisy?
Twoją zupę zje nawet największy niejadek?


Dodaj przepis

Celiakia – objawy choroby

Autor: Paulina Tortyna

Celiakią nazywamy autoimmunologiczną chorobę, która charakteryzuje się trwałą nietolerancją glutenu - białka znajdującego się w pszenicy, życie, jęczmieniu i owsie. Działający toksycznie gluten prowadzi do zaniku kosmków jelita cienkiego czyli maleńkich wypustek błony śluzowej, które zwiększają jego powierzchnię i są odpowiedzialne za wchłanianie składników odżywczych. W wyniku toksycznego działania glutenu wchłanianie pokarmu jest upośledzone, co skutkuje wystąpieniem różnorodnych objawów klinicznych. Celiakia (choroba trzewna) jest schorzeniem o podłożu genetycznym. Jedyną i skuteczną metodą poprawy stanu zdrowia osób chorych na celiakie jest utrzymanie przez całe życie ścisłej diety bezglutenowej.

Choroba trzewna występuje głównie u osób rasy białej, głównie w Europie Północnej i Środkowej, częściej chorują na nią kobiety niż mężczyźni (w proporcji 2:1). Według badań cierpi na nią przynajmniej 1% populacji. Celiakia może ujawnić się w każdym wieku, zarówno u niemowląt wkrótce po wprowadzeniu glutenu do diety, jak również w okresie dojrzewania, ciąży u kobiet, dużego stresu itd. Obecnie najczęściej celiakia diagnozowana jest u osób 30-50-letnich, jednak zdarzają się przypadki choroby u osób starszych.

Objawy choroby mogą być bardzo różne. Jedynie u 10% chorych występują objawy celiakii jawnej, klasycznej, natomiast u 90% osób choroba daje wiele innych nieswoistych dolegliwości, które nie są z nią kojarzone.

Objawy celiakii jawnej:

- bóle, wzdęcia, powiększony obwód brzucha
- biegunki tłuszczowe lub wodniste, również zaparcia
- ubytek masy ciała
- zaburzenia rozwoju u dzieci, w tym głównie niskorosłość
- zmiana zachowania (nadpobudliwość lub męczliwość i apatia), stany depresyjne
- niedobory - głównie żelaza, kwasu foliowego, które wynikają z zespołu złego wchłaniania

Celiakię skąpoobjawową, dużo trudniej rozpoznać, ze względu na niespecyficzne, pozajelitowe, czasem pojedyncze objawy. Choroba może rozwijać się skrycie przez wiele lat, wywołując schorzenia, pozornie niezwiązane z celiakią, a często będące jej jedynym objawem.

Objawy kliniczne celiakii skąpoobjawowej to m.in.: opryszczkowe zapalenie skóry, niedokrwistość, leukopenia, opóźnione dojrzewanie, schorzenia nerek, osłabienie mięśniowe, reumatoidalne zapalenie stawów, padaczka, migrena, częste bóle głowy, depresja, choroba Hashimoto, cukrzyca typu I.

Istnieje również postać utajona celiakii, w której mogą być obecne przeciwciała we krwi, a brak jest zmian jelitowych oraz objawów choroby. W bardzo wielu przypadkach postać utajona z biegiem czasu przechodzi w pełno- lub ubogoobjawową celiakię.

Jeśli rodzic podejrzewa u dziecka bądź u siebie celiakię, powinien przede wszystkim porozmawiać z lekarzem pierwszego kontaktu o niepokojących objawach. Natomiast lekarz pierwszego kontaktu powinien skierować chorego do gastroenterologa, który zleci odpowiednie badania diagnostyczne.

Niezdiagnozowana i nieleczona celiakia prowadzi do poważnych problemów zdrowotnych m.in. osteoporozy, zaburzeń psychicznych, zmniejszenia płodności, nowotworów układu pokarmowego, dlatego bardzo ważna jest wczesna diagnostyka i ścisłe przestrzeganie diety bezglutenowej.

mgr inż. Paulina Tortyna
Dietetyk

Przeczytaj także: Żywienie dziecka (4-6 lat) z anemią